CHỦ HỘ KINH DOANH BỊ TRUY THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC TRONG TRƯỜNG HỢP NÀO? MỨC TRUY THU ĐÓNG BHXH BẮT BUỘC NĂM 2026

Từ khi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các nghị định hướng dẫn có hiệu lực, chủ hộ kinh doanh chính thức trở thành một trong những đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc theo lộ trình của pháp luật. Tuy nhiên, không ít chủ hộ kinh doanh chưa nắm rõ nghĩa vụ này, dẫn đến việc đóng BHXH chậm, thiếu hoặc không đúng thời hạn và bị cơ quan bảo hiểm xã hội truy thu.

Vậy chủ hộ kinh doanh nào là đối tượng đóng BHXH bắt buộc, trường hợp nào bị truy thu và mức truy thu đóng BHXH bắt buộc năm 2026 là bao nhiêu? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết theo quy định pháp luật hiện hành.

1. Chủ hộ kinh doanh nào là đối tượng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định pháp luật?

1.1. Quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội

Căn cứ điểm m khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:

Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh tham gia theo quy định của Chính phủ.

Như vậy, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo luật.

1.2. Quy định chi tiết tại Nghị định 158/2025/NĐ-CP

Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, đối tượng chủ hộ kinh doanh tham gia BHXH bắt buộc được xác định cụ thể như sau:

• Chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai: Thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
• Chủ hộ kinh doanh không thuộc diện kê khai thuế: Thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 01/7/2029.

✅ Kết luận:

Tính đến năm 2026, chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai là đối tượng bắt buộc phải đóng BHXH theo quy định pháp luật.

2. Chủ hộ kinh doanh bị truy thu bảo hiểm xã hội bắt buộc trong trường hợp nào?

2.1. Các trường hợp bị truy thu BHXH bắt buộc

Căn cứ điểm c khoản 1 Điều 8 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, các trường hợp bị truy thu, truy đóng BHXH bắt buộc bao gồm:

• Đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc đóng sau thời hạn đóng BHXH chậm nhất theo quy định pháp luật.

Trong đó, chủ hộ kinh doanh là đối tượng quy định tại điểm m khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024, nên nếu đóng BHXH chậm hạn sẽ bị truy thu.

2.2. Thời hạn đóng BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh

Theo điểm b khoản 4 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chủ hộ kinh doanh:

• Đóng BHXH theo phương thức:
  • Hằng tháng;
  • 03 tháng một lần;
  • 06 tháng một lần.
• Thời hạn đóng chậm nhất: Ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng.

Nếu quá thời hạn này mà chưa đóng đủ BHXH bắt buộc thì bị truy thu theo quy định.

3. Số tiền truy thu bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh là bao nhiêu?

3.1. Cách tính tiền truy thu BHXH bắt buộc

Theo điểm b khoản 2 Điều 8 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, số tiền truy thu BHXH bắt buộc được xác định như sau:

Số tiền truy thu = Tiền BHXH bắt buộc phải đóng + Tiền chậm đóng

Trong đó:

• Tiền BHXH bắt buộc: Là số tiền phải đóng theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 33 Luật BHXH 2024.
• Tiền chậm đóng: Được tính bằng 0,03%/ngày trên:
  • Số tiền BHXH bắt buộc phải đóng;
  • Số ngày chậm đóng tính từ thời hạn chậm nhất theo quy định.

3.2. Công thức tính cụ thể

Số tiền truy thu = Tiền BHXH bắt buộc + (Tiền BHXH bắt buộc × 0,03% × a)

Trong đó:

• a là số ngày chậm đóng BHXH.

Thời gian chậm càng dài thì số tiền truy thu càng lớn, gây áp lực tài chính đáng kể cho chủ hộ kinh doanh.

4. Giới thiệu dịch vụ tư vấn BHXH cho hộ kinh doanh

Việc xác định đúng đối tượng đóng BHXH, thời hạn đóng, cũng như cách tính truy thu và tiền chậm đóng không hề đơn giản, đặc biệt với các hộ kinh doanh mới chuyển sang phương pháp kê khai thuế.

DHtaxlaw cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ BHXH cho hộ kinh doanh, bao gồm:

• Tư vấn xác định nghĩa vụ tham gia BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh;
• Rà soát rủi ro truy thu, truy đóng BHXH;
• Hỗ trợ tính chính xác số tiền truy thu, tiền chậm đóng;
• Hướng dẫn hồ sơ, thủ tục làm việc với cơ quan BHXH;
• Đại diện làm việc, giải trình khi phát sinh vướng mắc.

Kết luận

Theo quy định pháp luật hiện hành, chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai là đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc từ năm 2026. Trường hợp đóng BHXH chậm so với thời hạn quy định, chủ hộ kinh doanh sẽ bị truy thu BHXH bắt buộc và phải nộp thêm tiền chậm đóng 0,03%/ngày.

Do đó, chủ hộ kinh doanh cần chủ động rà soát nghĩa vụ BHXH của mình hoặc tham vấn chuyên gia pháp lý để tránh bị truy thu và phát sinh chi phí không đáng có.

Để nhận báo giá cụ thể về dịch vụ quý khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin sau:

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY (DHTAXLAW)

Địa chỉ: 80/35 Đường số 3, Phường Thông Tây Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Điện thoại: 0911732048

Email: dhtaxlaw@dhtaxlaw.com.vn

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho công ty Việt Nam

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho công ty nước ngoài 

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho hộ kinh doanh

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập công ty Việt Nam

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập công ty vốn Nước ngoài