THÀNH LẬP CÔNG TY VIỆT NAM
Bạn đang có ý tưởng kinh doanh nhưng chưa biết cách thành lập công ty và bối rối trước những thủ tục hành chính phức tạp? Đừng lo, DHtaxlaw sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy trong hành trình khởi nghiệp của bạn.
Các giao dịch giữa công ty đại chúng với cổ đông, người quản lý và người có liên quan được pháp luật chứng khoán kiểm soát chặt chẽ nhằm hạn chế xung đột lợi ích và bảo vệ quyền lợi của cổ đông. Trong đó, giao dịch cho vay đối với người có liên quan là vấn đề doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý về thẩm quyền phê duyệt.
Vậy công ty đại chúng cho người có liên quan vay có phải được Đại hội đồng cổ đông thông qua không? Ngoài vấn đề này, doanh nghiệp cần chuẩn bị những giấy tờ gì khi đăng ký công ty đại chúng và phải đáp ứng điều kiện nào khi mua lại cổ phiếu của chính mình? DHtaxlaw sẽ phân tích các nội dung này trong bài viết dưới đây.
1. Công ty đại chúng cho người có liên quan vay có phải được Đại hội đồng cổ đông thông qua?
Theo khoản 3 Điều 167 Luật Doanh nghiệp 2020, Đại hội đồng cổ đông có thẩm quyền chấp thuận một số hợp đồng, giao dịch giữa công ty với người có liên quan. Đáng chú ý, pháp luật quy định riêng đối với hợp đồng vay, cho vay hoặc bán tài sản có giá trị lớn giữa công ty và cổ đông sở hữu từ 51% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên hoặc người có liên quan của cổ đông này.
Đối với công ty đại chúng, quy định chuyên ngành chứng khoán tiếp tục đặt ra các trường hợp phải có sự chấp thuận của Đại hội đồng cổ đông. Theo khoản 4 Điều 293 Nghị định 155/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP, công ty đại chúng chỉ được thực hiện một số giao dịch sau khi được Đại hội đồng cổ đông chấp thuận.
Cụ thể, một trường hợp đáng lưu ý là cấp khoản vay hoặc bảo lãnh cho thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Ban kiểm soát, Giám đốc/Tổng giám đốc, người quản lý khác không phải là cổ đông và những cá nhân, tổ chức có liên quan đến các đối tượng này.
Ngoài ra, đối với một số tổ chức có liên quan thuộc cùng tập đoàn hoặc nhóm công ty, việc phê duyệt có thể được thực hiện theo Điều lệ công ty trong phạm vi pháp luật cho phép.
Đối với hợp đồng, giao dịch vay hoặc bán tài sản có giá trị lớn hơn 10% tổng giá trị tài sản ghi trên báo cáo tài chính gần nhất giữa công ty đại chúng với cổ đông sở hữu từ 51% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên hoặc người có liên quan của cổ đông đó, giao dịch phải được Đại hội đồng cổ đông chấp thuận. Nghị định 245/2025/NĐ-CP hiện là văn bản sửa đổi, bổ sung Nghị định 155/2020/NĐ-CP về nội dung này.
Như vậy, không phải mọi trường hợp công ty đại chúng cho người có liên quan vay đều mặc nhiên phải trình Đại hội đồng cổ đông. Doanh nghiệp cần xác định đồng thời:
Do đó, trước khi ký hợp đồng cho vay, công ty đại chúng nên rà soát Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán, Nghị định 155/2020/NĐ-CP đã được sửa đổi và Điều lệ công ty để xác định đúng cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
2. Hồ sơ đăng ký công ty đại chúng gồm những gì?
Việc đăng ký công ty đại chúng được thực hiện theo Luật Chứng khoán và các văn bản hướng dẫn liên quan. Theo Điều 33 Luật Chứng khoán 2019, đã được sửa đổi, bổ sung, hồ sơ đăng ký công ty đại chúng gồm các tài liệu cơ bản sau:
2.1. Giấy đăng ký công ty đại chúng
Doanh nghiệp lập giấy đăng ký theo mẫu và nội dung được pháp luật chứng khoán quy định.
2.2. Điều lệ công ty
Điều lệ phải phù hợp với quy định của pháp luật về doanh nghiệp và các yêu cầu áp dụng đối với công ty đại chúng.
2.3. Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp
Doanh nghiệp phải cung cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong hồ sơ đăng ký công ty đại chúng.
2.4. Bản công bố thông tin về công ty đại chúng
Tài liệu này thể hiện các thông tin quan trọng về doanh nghiệp, trong đó có mô hình tổ chức, hoạt động kinh doanh, bộ máy quản lý, cơ cấu cổ đông, tài sản, tình hình tài chính và các thông tin liên quan khác.
2.5. Báo cáo tài chính
Hồ sơ phải có báo cáo tài chính năm gần nhất được kiểm toán bởi tổ chức kiểm toán độc lập.
Trường hợp công ty đã tăng vốn điều lệ sau thời điểm kết thúc kỳ kế toán năm gần nhất thì cần bổ sung báo cáo tài chính kỳ gần nhất được kiểm toán hoặc soát xét theo quy định.
2.6. Danh sách cổ đông
Doanh nghiệp phải lập danh sách cổ đông theo yêu cầu của pháp luật chứng khoán.
2.7. Báo cáo về vốn điều lệ đã góp
Báo cáo về vốn điều lệ đã góp tại thời điểm đăng ký công ty đại chúng phải được kiểm toán theo quy định của pháp luật.
Như vậy, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ tương đối đầy đủ về pháp lý doanh nghiệp, cơ cấu cổ đông, tình hình tài chính và vốn điều lệ trước khi thực hiện thủ tục đăng ký.
Hiện nay, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng hướng dẫn hồ sơ theo Điều 33 Luật Chứng khoán đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 56/2024/QH15.
3. Công ty đại chúng mua lại cổ phiếu của chính mình cần điều kiện gì?
Bên cạnh các quy định về giao dịch với người có liên quan, hoạt động mua lại cổ phiếu của chính mình cũng là vấn đề công ty đại chúng cần kiểm soát chặt chẽ.
Theo khoản 1 Điều 36 Luật Chứng khoán 2019, công ty đại chúng mua lại cổ phiếu của chính mình phải đáp ứng các điều kiện nhất định. Trong đó, trường hợp mua lại để giảm vốn điều lệ phải có quyết định của Đại hội đồng cổ đông thông qua việc mua lại và phương án mua lại.
Các điều kiện chủ yếu gồm:
Thứ nhất, phải có quyết định của Đại hội đồng cổ đông đối với trường hợp mua lại cổ phiếu để giảm vốn điều lệ, đồng thời phương án phải thể hiện số lượng cổ phiếu dự kiến mua, thời gian thực hiện và nguyên tắc xác định giá mua lại.
Thứ hai, công ty phải bảo đảm nguồn tài chính để thực hiện việc mua lại. Nguồn được sử dụng có thể bao gồm thặng dư vốn cổ phần, quỹ đầu tư phát triển, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối và các quỹ khác thuộc vốn chủ sở hữu được sử dụng theo quy định pháp luật.
Thứ ba, phải có công ty chứng khoán được chỉ định thực hiện giao dịch, trừ trường hợp thuộc trường hợp ngoại lệ theo quy định đối với công ty chứng khoán là thành viên của Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam mua lại cổ phiếu của chính mình.
Thứ tư, nếu công ty hoạt động trong ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, việc mua lại cổ phiếu còn phải đáp ứng các điều kiện của pháp luật chuyên ngành.
Thứ năm, giao dịch không được thuộc trường hợp bị hạn chế hoặc cấm theo khoản 3 Điều 36 Luật Chứng khoán.
Do đó, việc mua lại cổ phiếu của chính mình không chỉ phụ thuộc vào quyết định nội bộ mà còn phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về nguồn vốn, phương án giao dịch, tổ chức thực hiện và giới hạn pháp luật chứng khoán.
4. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi thực hiện giao dịch với người có liên quan?
Giao dịch với người có liên quan có khả năng phát sinh xung đột lợi ích, đặc biệt đối với công ty đại chúng có số lượng cổ đông lớn và yêu cầu cao về minh bạch thông tin.
Doanh nghiệp nên thực hiện các bước rà soát sau:
Đặc biệt, doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào tên gọi của giao dịch là “cho vay” để xác định thẩm quyền phê duyệt. Cần xem xét đối tượng vay, người có liên quan, tỷ lệ sở hữu, giá trị giao dịch và các quy định riêng áp dụng cho công ty đại chúng.
5. DHtaxlaw hỗ trợ thủ tục doanh nghiệp và pháp lý công ty
Đối với doanh nghiệp đang có nhu cầu thành lập, thay đổi thông tin đăng ký hoặc thực hiện các thủ tục liên quan đến quản trị doanh nghiệp, DHtaxlaw cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ hồ sơ theo từng trường hợp.
Một số dịch vụ doanh nghiệp có thể tham khảo gồm:
Đối với công ty cổ phần và công ty đại chúng, việc xác định đúng thẩm quyền của Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị và các chủ thể liên quan có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế rủi ro pháp lý khi thực hiện giao dịch.
Kết luận
Công ty đại chúng cho người có liên quan vay không phải trong mọi trường hợp đều bắt buộc phải được Đại hội đồng cổ đông thông qua. Việc có phải xin ý kiến Đại hội đồng cổ đông hay không phụ thuộc vào đối tượng giao dịch, mối quan hệ liên quan, giá trị khoản vay và trường hợp cụ thể được pháp luật doanh nghiệp, pháp luật chứng khoán và Điều lệ công ty quy định.
Đặc biệt, đối với giao dịch vay có giá trị lớn giữa công ty đại chúng với cổ đông sở hữu từ 51% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên hoặc người có liên quan của cổ đông này, doanh nghiệp cần kiểm tra ngưỡng 10% tổng giá trị tài sản theo báo cáo tài chính gần nhất để xác định nghĩa vụ xin chấp thuận của Đại hội đồng cổ đông.
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY (DHTAXLAW)
Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, Số 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Điện thoại: 0911732048
Email: dhtaxlaw@dhtaxlaw.com.vn
>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư
>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập công ty vốn nước ngoài
>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập công ty Việt Nam
>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập hộ kinh doanh
