CÔNG TY CỔ PHẦN NÀO KHÔNG CẦN THÀNH VIÊN HĐQT ĐỘC LẬP

Công ty cổ phần có thể lựa chọn mô hình tổ chức quản lý phù hợp với quy mô và đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp. Trong đó, việc có bắt buộc bố trí thành viên Hội đồng quản trị độc lập hay không phụ thuộc vào mô hình quản lý mà công ty lựa chọn.

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, công ty cổ phần có thể tổ chức theo mô hình có Ban kiểm soát hoặc mô hình không có Ban kiểm soát. Mỗi mô hình có yêu cầu khác nhau về cơ cấu quản trị, trong đó chỉ một mô hình bắt buộc phải có thành viên HĐQT độc lập.

DHtaxlaw sẽ giúp doanh nghiệp làm rõ quy định này, đồng thời cung cấp thông tin về tiêu chuẩn của thành viên HĐQT độc lập và giới hạn số nhiệm kỳ được bầu.

1. Thành viên Hội đồng quản trị độc lập là gì?

Thành viên Hội đồng quản trị độc lập là thành viên HĐQT đáp ứng các tiêu chuẩn và điều kiện riêng nhằm bảo đảm tính độc lập trong hoạt động quản trị, giám sát và ra quyết định của công ty.

Theo khoản 2 Điều 155 Luật Doanh nghiệp 2020, trừ trường hợp pháp luật về chứng khoán có quy định khác, thành viên HĐQT độc lập phải đáp ứng các điều kiện chủ yếu sau:

• Không làm việc cho công ty, công ty mẹ hoặc công ty con của công ty; đồng thời không được từng làm việc cho các đơn vị này trong ít nhất 03 năm liền trước đó.
• Không nhận tiền lương hoặc thù lao từ công ty, ngoại trừ các khoản phụ cấp mà thành viên HĐQT được hưởng theo quy định.
• Không có vợ, chồng, cha đẻ, cha nuôi, mẹ đẻ, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi, anh ruột, chị ruột hoặc em ruột là cổ đông lớn của công ty hoặc là người quản lý của công ty, công ty con.
• Không trực tiếp hoặc gián tiếp sở hữu từ 1% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết của công ty trở lên.
• Không từng giữ chức vụ thành viên HĐQT hoặc Ban kiểm soát của công ty trong ít nhất 05 năm liền trước đó, trừ trường hợp được bổ nhiệm liên tục trong 02 nhiệm kỳ.

Các điều kiện này nhằm hạn chế sự chi phối về lợi ích và mối quan hệ giữa thành viên độc lập với công ty, qua đó góp phần bảo đảm tính khách quan trong hoạt động của HĐQT.

Khi nào thành viên HĐQT độc lập không còn đáp ứng điều kiện?

Nếu không còn đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định, thành viên HĐQT độc lập phải thông báo cho HĐQT.

Kể từ thời điểm không còn đáp ứng điều kiện, người này đương nhiên không còn là thành viên HĐQT độc lập.

Sau khi nhận được thông báo, HĐQT phải thông tin tại cuộc họp Đại hội đồng cổ đông gần nhất hoặc triệu tập Đại hội đồng cổ đông để bầu bổ sung, thay thế thành viên độc lập trong thời hạn 06 tháng.

2. Mô hình công ty cổ phần nào không cần thành viên HĐQT độc lập?

Điều 137 Luật Doanh nghiệp 2020 cho phép công ty cổ phần lựa chọn một trong hai mô hình tổ chức quản lý, trừ trường hợp pháp luật về chứng khoán có quy định khác.

Mô hình 1: Có Ban kiểm soát

Cơ cấu gồm:

• Đại hội đồng cổ đông;
• Hội đồng quản trị;
• Ban kiểm soát;
• Giám đốc hoặc Tổng giám đốc.

Đối với mô hình này, công ty cổ phần không bắt buộc phải có thành viên HĐQT độc lập.

Đây chính là mô hình hoạt động mà doanh nghiệp có thể lựa chọn nếu muốn tổ chức bộ máy quản trị theo hướng có Ban kiểm soát mà không phải bố trí thành viên HĐQT độc lập.

Tuy nhiên, công ty cổ phần có dưới 11 cổ đông và các cổ đông là tổ chức sở hữu dưới 50% tổng số cổ phần của công ty thì không bắt buộc phải có Ban kiểm soát.

Mô hình 2: Không có Ban kiểm soát

Cơ cấu gồm:

• Đại hội đồng cổ đông;
• Hội đồng quản trị;
• Giám đốc hoặc Tổng giám đốc.

Nếu lựa chọn mô hình này, công ty bắt buộc phải có ít nhất 20% số thành viên HĐQT là thành viên độc lập và phải thành lập Ủy ban kiểm toán trực thuộc HĐQT.

Cơ cấu, chức năng và nhiệm vụ của Ủy ban kiểm toán được quy định trong Điều lệ công ty hoặc quy chế hoạt động do HĐQT ban hành.

Kết luận về mô hình không cần thành viên HĐQT độc lập

Như vậy, nếu công ty cổ phần lựa chọn mô hình Đại hội đồng cổ đông – Hội đồng quản trị – Ban kiểm soát – Giám đốc/Tổng giám đốc, công ty không bắt buộc phải có thành viên HĐQT độc lập.

Ngược lại, với mô hình không có Ban kiểm soát, doanh nghiệp phải bảo đảm ít nhất 20% thành viên HĐQT là thành viên độc lập.

3. Thành viên HĐQT độc lập được bầu tối đa bao nhiêu nhiệm kỳ?

Theo Điều 154 Luật Doanh nghiệp 2020:

• HĐQT có từ 03 đến 11 thành viên;
• Điều lệ công ty quy định cụ thể số lượng thành viên HĐQT;
• Nhiệm kỳ của thành viên HĐQT không quá 05 năm;
• Thành viên HĐQT có thể được bầu lại với số nhiệm kỳ không hạn chế.

Tuy nhiên, đối với thành viên HĐQT độc lập, pháp luật đặt ra giới hạn riêng.

Một cá nhân chỉ được bầu làm thành viên HĐQT độc lập của một công ty không quá 02 nhiệm kỳ liên tục.

Sau 02 nhiệm kỳ liên tục, việc tiếp tục giữ vị trí thành viên HĐQT độc lập tại chính công ty đó không được thực hiện theo quy định nêu trên.

4. Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi lựa chọn mô hình quản trị?

Việc lựa chọn mô hình tổ chức quản lý nên được thực hiện ngay từ khi thành lập công ty, bởi cơ cấu quản trị sẽ ảnh hưởng đến việc xây dựng Điều lệ, tổ chức HĐQT và phân định quyền hạn giữa các cơ quan trong doanh nghiệp.

Doanh nghiệp nên cân nhắc:

• Số lượng cổ đông và tỷ lệ sở hữu của các cổ đông;
• Có cần thành lập Ban kiểm soát hay không;
• Nhu cầu sử dụng thành viên HĐQT độc lập;
• Việc thành lập và hoạt động của Ủy ban kiểm toán;
• Các quy định đặc thù nếu doanh nghiệp thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về chứng khoán.

Việc xác định đúng mô hình ngay từ đầu cũng giúp doanh nghiệp hạn chế phải điều chỉnh cơ cấu quản trị sau khi hoàn tất đăng ký doanh nghiệp.

5. Dịch vụ thành lập công ty và thay đổi ERC tại DHtaxlaw

Việc lựa chọn mô hình quản trị phù hợp là một trong những nội dung doanh nghiệp nên được tư vấn ngay khi chuẩn bị thành lập.

DHtaxlaw cung cấp Dịch vụ thành lập công ty tại TPHCM và Dịch vụ thành lập doanh nghiệp, hỗ trợ khách hàng từ bước tư vấn mô hình hoạt động đến hoàn tất thủ tục đăng ký.

Các dịch vụ của DHtaxlaw bao gồm:

• Tư vấn lựa chọn loại hình và mô hình tổ chức doanh nghiệp;
• Tư vấn cơ cấu thành viên, cổ đông và người quản lý;
• Soạn thảo hồ sơ thành lập doanh nghiệp;
• Hỗ trợ Đăng ký doanh nghiệp trọn gói;
• Hỗ trợ các thủ tục liên quan đến Giấy phép kinh doanh;
• Tư vấn thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp;
• Hỗ trợ Thay đổi ERC;
• Tư vấn chuyển đổi loại hình doanh nghiệp;
• Đại diện khách hàng làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Với đội ngũ có kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp lý doanh nghiệp, DHtaxlaw hướng đến việc giúp khách hàng lựa chọn phương án phù hợp và hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện thủ tục.

6. Câu hỏi thường gặp

Công ty cổ phần có bắt buộc phải có thành viên HĐQT độc lập không?

Không phải mọi công ty cổ phần đều bắt buộc phải có thành viên HĐQT độc lập. Nghĩa vụ này phụ thuộc vào mô hình tổ chức quản lý mà công ty lựa chọn và các quy định pháp luật chuyên ngành có liên quan.

Công ty cổ phần có Ban kiểm soát có cần thành viên HĐQT độc lập không?

Không. Theo mô hình có Ban kiểm soát, công ty cổ phần không bắt buộc phải có thành viên HĐQT độc lập theo Điều 137 Luật Doanh nghiệp 2020.

Công ty không có Ban kiểm soát cần bao nhiêu thành viên HĐQT độc lập?

Công ty cổ phần lựa chọn mô hình không có Ban kiểm soát phải bảo đảm ít nhất 20% số thành viên HĐQT là thành viên độc lập và có Ủy ban kiểm toán trực thuộc HĐQT.

Một người được làm thành viên HĐQT độc lập bao nhiêu nhiệm kỳ?

Một cá nhân chỉ được bầu làm thành viên HĐQT độc lập của một công ty không quá 02 nhiệm kỳ liên tục.

Có thể thay đổi mô hình tổ chức quản lý công ty cổ phần không?

Doanh nghiệp có thể thực hiện việc thay đổi cơ cấu tổ chức quản lý theo quy định pháp luật và Điều lệ công ty. Khi thay đổi dẫn đến thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục tương ứng với cơ quan đăng ký kinh doanh.

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY (DHTAXLAW)

Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, Số 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Điện thoại: 0911732048

Email: dhtaxlaw@dhtaxlaw.com.vn

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập công ty vốn nước ngoài

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập công ty Việt Nam

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ thành lập hộ kinh doanh