CHỦ HỘ KINH DOANH KHÔNG ĐÓNG BHXH BẮT BUỘC BỊ PHẠT THẾ NÀO?

Từ ngày 01/07/2025, pháp luật về bảo hiểm xã hội đã bổ sung chủ hộ kinh doanh vào nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Đây là thay đổi quan trọng nhằm mở rộng phạm vi bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao trách nhiệm của chủ hộ trong việc thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm.

Nếu không tham gia hoặc cố tình trốn đóng BHXH bắt buộc, chủ hộ kinh doanh có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt lên đến 75 triệu đồng, đồng thời phải truy đóng toàn bộ số tiền BHXH còn thiếu và tiền lãi theo quy định.

Trong bài viết dưới đây, DHtaxlaw sẽ giúp bạn cập nhật đầy đủ quy định mới về đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, mức xử phạt và những lưu ý quan trọng để hạn chế rủi ro pháp lý.

1. Chủ hộ kinh doanh có bắt buộc tham gia BHXH không?

Trước đây, theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, chủ hộ kinh doanh cá thể không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà chỉ được tham gia BHXH tự nguyện nếu có nhu cầu.

Tuy nhiên, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã mở rộng phạm vi áp dụng.

Theo khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024, từ 01/07/2025, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo lộ trình do Chính phủ quy định.

Điều này đồng nghĩa với việc ngoài nghĩa vụ đóng BHXH cho người lao động (nếu có), chính chủ hộ kinh doanh cũng phải tham gia BHXH bắt buộc theo quy định.

2. Chủ hộ kinh doanh không đóng BHXH bị xử phạt như thế nào?

Nếu thuộc diện phải tham gia nhưng không thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH, chủ hộ kinh doanh có thể bị xử phạt theo quy định tại Nghị định 12/2022/NĐ-CP.

2.1. Phạt từ 18% đến 20% số tiền phải đóng BHXH

Đối với trường hợp không đóng BHXH bắt buộc nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, mức xử phạt được áp dụng như sau:

• Phạt từ 18% đến 20% tổng số tiền BHXH và bảo hiểm thất nghiệp phải đóng tại thời điểm lập biên bản. 
• Mức phạt tối đa không vượt quá 75 triệu đồng.  

Đây là mức xử phạt áp dụng đối với hành vi không thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm theo quy định.

2.2. Phạt từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng đối với hành vi trốn đóng

Trường hợp cơ quan chức năng xác định chủ hộ kinh doanh có hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể bị xử phạt từ:

50 triệu đồng đến 75 triệu đồng.

Ngoài tiền phạt, chủ hộ vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH theo quy định.

3. Ngoài tiền phạt còn phải thực hiện những nghĩa vụ gì?

Bên cạnh xử phạt hành chính, pháp luật còn quy định các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi không đóng hoặc trốn đóng BHXH.

Chủ hộ kinh doanh phải:

• Đóng đủ toàn bộ số tiền BHXH và bảo hiểm thất nghiệp còn thiếu. 
• Thanh toán khoản tiền lãi phát sinh do chậm đóng hoặc trốn đóng. 

Khoản tiền lãi được tính bằng 02 lần mức lãi suất đầu tư Quỹ BHXH bình quân của năm trước liền kề, tính trên số tiền và thời gian chậm đóng.

Nếu sau thời hạn quy định vẫn không tự nguyện thực hiện, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng trích tiền trực tiếp từ tài khoản của người sử dụng lao động để nộp cho cơ quan BHXH theo quy định của pháp luật.

4. Vì sao chủ hộ kinh doanh cần tham gia BHXH đúng quy định?

Việc tham gia BHXH không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn giúp chủ hộ kinh doanh được bảo đảm các quyền lợi an sinh lâu dài.

Đồng thời, việc tuân thủ đầy đủ quy định sẽ giúp:

• Hạn chế nguy cơ bị xử phạt hành chính. 
• Tránh phát sinh tiền truy thu và tiền lãi. 
• Thuận lợi khi cơ quan BHXH hoặc cơ quan thuế kiểm tra. 
• Xây dựng hoạt động kinh doanh minh bạch, chuyên nghiệp. 

Đối với các hộ kinh doanh đang thực hiện kê khai thuế và quản lý tài chính bài bản, việc tham gia BHXH cũng góp phần hoàn thiện hệ thống quản trị doanh nghiệp.

5. Hộ kinh doanh cần chuẩn bị gì để tuân thủ quy định?

Để hạn chế các rủi ro pháp lý liên quan đến BHXH, chủ hộ kinh doanh nên chủ động:

• Xác định mình có thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc hay không. 
• Đăng ký tham gia BHXH đúng thời điểm theo quy định. 
• Theo dõi đầy đủ thời hạn đóng BHXH. 
• Quản lý sổ sách kế toán hộ kinh doanh đầy đủ và khoa học. 
• Thực hiện đúng thủ tục thuế hộ kinh doanh và nghĩa vụ kê khai. 
• Thường xuyên cập nhật các quy định mới về BHXH, thuế và hóa đơn điện tử. 

Việc chuẩn hóa ngay từ đầu sẽ giúp hộ kinh doanh giảm thiểu các khoản chi phí phát sinh và tránh các vi phạm không đáng có.

DHtaxlaw hỗ trợ hộ kinh doanh thực hiện đúng nghĩa vụ BHXH

Trong bối cảnh nhiều quy định mới về thuế và BHXH được triển khai, DHtaxlaw cung cấp các giải pháp tư vấn và hỗ trợ toàn diện cho hộ kinh doanh như:

• Dịch vụ kế toán hộ kinh doanh; 
• Dịch vụ báo cáo thuế hộ kinh doanh; 
• Tư vấn thành lập hộ kinh doanh; 
• Hỗ trợ thực hiện thủ tục thuế hộ kinh doanh; 
• Xây dựng và quản lý sổ sách kế toán hộ kinh doanh; 
• Tư vấn tham gia BHXH, hóa đơn điện tử và các nghĩa vụ pháp lý liên quan. 

Đội ngũ chuyên gia của DHtaxlaw luôn đồng hành cùng khách hàng trong quá trình vận hành và phát triển hoạt động kinh doanh đúng quy định pháp luật.

Kết luận

Từ 01/07/2025, chủ hộ kinh doanh thuộc diện theo quy định phải tham gia BHXH bắt buộc. Nếu không thực hiện hoặc cố tình trốn đóng, chủ hộ có thể bị xử phạt đến 75 triệu đồng, đồng thời phải truy đóng toàn bộ số tiền BHXH còn thiếu và tiền lãi phát sinh.

Để tránh các rủi ro pháp lý và chi phí không cần thiết, hộ kinh doanh nên chủ động tham gia BHXH đúng thời hạn, hoàn thiện sổ sách kế toán hộ kinh doanh, thực hiện đầy đủ thủ tục thuế hộ kinh doanh và cân nhắc sử dụng dịch vụ kế toán hộ kinh doanh, dịch vụ báo cáo thuế hộ kinh doanh của DHtaxlaw để luôn tuân thủ đúng quy định và yên tâm phát triển hoạt động kinh doanh.

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY (DHTAXLAW)

Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, Số 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Điện thoại: 0911732048

Email: dhtaxlaw@dhtaxlaw.com.vn

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho công ty Việt Nam

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho công ty nước ngoài 

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ kế toán cho hộ kinh doanh

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ giải thể công ty