HƯỚNG DẪN BÁO CÁO KHOẢN VAY NƯỚC NGOÀI THEO THÔNG TƯ 80/2025/TT-NHNN MỚI NHẤT 2026

Từ năm 2026, quy định về quản lý vay, trả nợ nước ngoài tiếp tục được cập nhật theo Thông tư 80/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 12/2022/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Những thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ báo cáo và đăng ký khoản vay nước ngoài của doanh nghiệp.

Trong bài viết này, DHtaxlaw sẽ hướng dẫn chi tiết cách lập báo cáo khoản vay nước ngoài năm 2026, các khoản vay phải đăng ký, đối tượng thực hiện đăng ký – đăng ký thay đổi và những lưu ý quan trọng để doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý.

1. Khoản vay nước ngoài là gì?

Khoản vay nước ngoài bao gồm:

• Khoản vay không được Chính phủ bảo lãnh (tự vay, tự trả)
• Khoản vay được Chính phủ bảo lãnh
• Các hình thức vay như:
  • Hợp đồng vay tiền
  • Hợp đồng nhập khẩu hàng hóa trả chậm
  • Hợp đồng ủy thác cho vay
  • Cho thuê tài chính
  • Phát hành công cụ nợ quốc tế

Đây là nhóm giao dịch chịu sự quản lý chặt chẽ và bắt buộc thực hiện báo cáo định kỳ theo quy định hiện hành.

2. Hướng dẫn làm báo cáo khoản vay nước ngoài 2026

Theo Phụ lục IV ban hành kèm Thông tư 80/2025/TT-NHNN, doanh nghiệp cần phân biệt:

2.1. Báo cáo khoản vay nước ngoài ngắn hạn (≤ 01 năm)

Đối tượng áp dụng

• Doanh nghiệp
• Hợp tác xã
• Tổ chức tín dụng
• Chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam

Thời hạn nộp báo cáo

Chậm nhất ngày 05 của tháng tiếp theo tháng báo cáo.

Hình thức nộp

• Báo cáo điện tử trên trang quản lý vay trả nợ nước ngoài
• Hoặc nộp văn bản trực tiếp

Nội dung quan trọng khi lập báo cáo

✔ Chỉ báo cáo khoản vay còn dư nợ trong kỳ

✔ Các khoản quá hạn nhưng tất toán trong vòng 10 ngày kể từ mốc 01 năm vẫn được coi là vay ngắn hạn

✔ Phải ghi đúng Mã loại hình bên đi vay (SOE, S50, F51, F10, KHA, SOB, FOB, BAK)

Công thức kiểm tra số liệu

• Cột cuối kỳ = Dư đầu kỳ + Rút vốn - Trả nợ ± Điều chỉnh
• Dư đầu kỳ báo cáo này = Dư cuối kỳ báo cáo trước

2.2. Báo cáo khoản vay trung và dài hạn (> 01 năm)

Thời hạn

Chậm nhất ngày 05 của tháng kế tiếp.

Các chỉ tiêu cần lưu ý

(1) Mã hình thức vay

• T: Vay tiền
• H: Nhập khẩu trả chậm
• B: Phát hành công cụ nợ
• L: Thuê tài chính

Đối với doanh nghiệp thực hiện Báo cáo khoản vay nước ngoài hình thức nhập khẩu trả chậm, cần đặc biệt chú ý ghi đúng mã “H”.

(2) Bảo lãnh

• R: Người cư trú bảo lãnh
• NR: Người không cư trú bảo lãnh
• N: Không bảo lãnh

(3) Loại hình bên cho vay

• IN: Công ty mẹ/công ty cùng tập đoàn
• CI: Tổ chức tín dụng/tài chính quốc tế
• KH: Đối tượng khác

3. Các khoản vay nước ngoài tự vay, tự trả phải đăng ký

Theo quy định sửa đổi mới nhất, các khoản sau bắt buộc đăng ký với Ngân hàng Nhà nước:

(1) Khoản vay trung, dài hạn

Trừ trường hợp phát sinh từ nghiệp vụ phát hành thư tín dụng.

(2) Khoản vay ngắn hạn được gia hạn

Nếu tổng thời hạn sau gia hạn vượt quá 01 năm.

(3) Khoản vay ngắn hạn còn dư nợ tại thời điểm tròn 01 năm

Trừ khi tất toán trong 30 ngày làm việc kể từ mốc 01 năm.

Doanh nghiệp cần lưu ý: Việc chuyển khoản vay thành vốn góp hoặc xóa nợ cũng được xem là tình huống phải xử lý đăng ký theo quy định.

4. Đối tượng thực hiện đăng ký, đăng ký thay đổi khoản vay

Các chủ thể có nghĩa vụ đăng ký gồm:

1. Doanh nghiệp ký hợp đồng vay với bên cho vay không cư trú
2. Tổ chức chịu trách nhiệm trả nợ trong trường hợp vay ủy thác
3. Đơn vị phát hành công cụ nợ quốc tế
4. Bên thuê tài chính từ tổ chức không cư trú
5. Tổ chức kế thừa nghĩa vụ trả nợ khi chia, tách, sáp nhập

Nếu có thay đổi nội dung khoản vay (kỳ hạn, hình thức trả nợ, chuyển vốn góp...), doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký thay đổi khoản vay.

5. Rủi ro nếu không thực hiện báo cáo, đăng ký đúng hạn

• Bị xử phạt vi phạm hành chính
• Bị từ chối xác nhận thay đổi khoản vay
• Ảnh hưởng đến giao dịch ngoại tệ tại ngân hàng
• Khó khăn khi điều chỉnh IRC/ ERC

Do đó, việc tuân thủ nghĩa vụ báo cáo và đăng ký là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an toàn pháp lý.

6. Giải pháp an toàn cho doanh nghiệp năm 2026

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp gặp vướng mắc khi:

• Đăng ký tài khoản báo cáo điện tử
• Thực hiện đăng ký khoản vay nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước
• Lập báo cáo sai công thức kiểm tra
• Xử lý các tình huống chuyển đổi khoản vay

Vì vậy, sử dụng Dịch vụ đăng ký khoản vay nước ngoài và Dịch vụ báo cáo khoản vay nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước là giải pháp tối ưu giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và hạn chế rủi ro.

7. Dịch vụ tư vấn khoản vay nước ngoài tại DHtaxlaw

Với đội ngũ chuyên gia nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư – tài chính – ngoại hối, DHtaxlaw cung cấp:

✔ Dịch vụ đăng ký tài khoản báo cáo khoản vay nước ngoài

✔ Dịch vụ đăng ký khoản vay nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước

✔ Dịch vụ đăng ký thay đổi khoản vay

✔ Dịch vụ báo cáo khoản vay nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước

✔ Tư vấn xử lý Báo cáo khoản vay nước ngoài hình thức nhập khẩu trả chậm

✔ Rà soát hồ sơ pháp lý trước khi thanh tra

Chúng tôi cam kết thực hiện đúng quy định, đúng thời hạn và hỗ trợ xuyên suốt quá trình làm việc với cơ quan quản lý. 

Kết luận

Năm 2026 đánh dấu nhiều điểm điều chỉnh quan trọng trong quản lý vay, trả nợ nước ngoài. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý nghĩa vụ báo cáo định kỳ, đăng ký và đăng ký thay đổi khoản vay theo quy định mới.

Nếu doanh nghiệp của bạn cần hỗ trợ chuyên sâu, DHtaxlaw sẵn sàng đồng hành để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu vận hành tài chính một cách hiệu quả, an toàn.

Liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của DHtaxlaw – Chúng tôi luôn đồng hành cùng bạn trong mọi quyết định tài chính và pháp lý.

Để nhận báo giá cụ thể về dịch vụ quý khách hàng vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin sau:

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY (DHTAXLAW)

Địa chỉ: 80/35 Đường số 3, Phường Thông Tây Hội, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Điện thoại: 0911732048

Email: dhtaxlaw@dhtaxlaw.com.vn

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ đăng ký khoản vay nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước

>> Tìm hiểu chi tiết: Dịch vụ báo cáo khoản vay nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước

>> Tìm hiểu chi tiết: Báo cáo khoản vay nước ngoài hình thức nhập khẩu trả chậm

>> Tìm hiểu chi tiết: Hướng dẫn báo cáo khoản vay nước ngoài với Ngân hàng Nhà nước